Page 21 - Rasyonel Sayılar
P. 21

MATEMATİK          RASYONEL SAYILARLA TOPLAMA VE ÇIKARMA İŞLEMLERİ


                             ÖZET





               Rasyonel Sayılarla Toplama ve Çıkarma İşlemleri

               Rasyonel Sayılarla Toplama İşlemi
               Rasyonel sayılarla toplama işlemi yapılırken sayıların paydalarına bakılır:

                   •  Paydalar eşit ise paylar toplamı bulunur ve ortak payda aynen yazılır.
                                     − 2  2 6      4
                                             −  6
                      Örneğin,    +      =    = –    olur.
                                    5   5  5      5
                   •  Paydaları eşit olmayan rasyonel sayılarla toplama işlemi yapılırken paydalar eşitlenir,
                      paylar toplanır ve ortak payda aynen yazılır.

                                                    +
                                2   5    4   35   4 35     39
                          Örneğin,   +  =  +    =        =     olur.
                                7   2   14   14     14     14
                                ( ) 2  ( ) 7


               Rasyonel Sayılarla Çıkarma İşlemi
               Rasyonel sayılarla çıkarma işlemi yapılırken sayıların paydalarına bakılır:

                   •  Paydalar eşit ise paylar farkı bulunur ve ortak payda aynen yazılır.
                                         −
                                3   2   3 2    1
                      Örneğin,    −   =      =    olur.
                                4   4    4     4
                   •  Paydaları eşit olmayan rasyonel sayılarla çıkarma işlemi yapılırken paydalar eşitlenir,

                      paylar arasındaki fark bulunur ve ortak payda aynen yazılır.
                                                    −
                                3    4    9   4    9 4     5
                          Örneğin,   −  =   −    =      =     olur.
                                5   15   15   15    15    15
                                ( ) 3  ( ) 1



               Rasyonel Sayılarla Toplama İşleminin Özellikleri
                   •  Rasyonel sayılarla toplama işlemi yapılırken toplanan sayıların yerlerinin değişmesi
                      işlemin sonucunu değiştirmez. Bu özelliğe değişme özelliği adı verilir.

                            a     c                                 a  c    c  a
                      Yani    ve     birer rasyonel sayı olmak üzere   +  =   +   olur.
                            b    d                                  b  d   d   b
                                  2   1   1    2
                      Örneğin,      +   =   +
                                  5   9   9   5
                                 ( ) 9  ( ) 5  ( ) 5  ( ) 9
                                18   5     5   18
                                      +  =   +
                                45   45   45   45
                                     23   23
                                        =     olur.
                                     45   45




                                                                                                              1 / 2
   16   17   18   19   20   21   22   23   24   25   26